Sytuacja na rynkach finansowych bywa delikatnie mówiąc dość nietypowa. Stopy procentowe szybują cały czas w górę i może się okazać, że  obecnym leasingobiorcom sytuacja lekko zacznie się wymykać spod kontroli. Jeśli zastanawiasz się, co możesz zrobić, gdy nie stać Cię na zapłacenie raty leasingu to ten artykuł jest zdecydowanie dla Ciebie. Przedstawię Ci i opiszę 8 pomysłów, z jakich można skorzystać, żeby móc poradzić sobie w trudnej sytuacji. Gotowy? Zapraszam do lektury.

Rosnące stopy nie napawają optymizmem…

Obecna sytuacja na rynkach finansowych z pewnością nie zachęca do zaciągania zobowiązań. Stopy procentowe są na wysokim poziomie. W zeszłym tygodniu (dokładnie 8 marca 2022 roku) Rada Polityki Pieniężnej zdecydowała się po raz szósty z rzędu (i to w dodatku w ciągu zaledwie kilku miesięcy) na kolejną podwyżkę stóp. Stopa referencyjna, która pośrednio wpływa na wysokości wskaźników WIBOR, wzrosła o 0,75% do poziomu 3,5%. Takich wysokości stóp nie było w Polsce od ponad 10 lat. Zdaniem Adama Glapińskiego rosnące stopy to jedyna słuszna reakcja na ciągle rosnącą inflację. Ta w styczniu wyniosła 9,2%. W lutym wedle mnie (jeszcze nie ma oficjalnych wyników) z pewnością przekroczy poziom 10 lub nawet 12%.

Tanio to już było!

Z racji tego, że inflacja delikatnie rzecz ujmując lekko wymyka się spod kontroli to w najbliższej przyszłości spodziewać się należy dalszych wzrostów stóp procentowych. W dużym uproszczeniu wysokość stopy referencyjnej powinna być porównywalna z wysokością inflacji. A niestety obecnie tak nie jest. Wystarczy zerknąć na poniższy wykres, żeby przekonać się, że stopy powinny być znacząco większe.

Stopy procentowe i inflacja

Dlatego też sam prezes NPB Adam Glapiński otwarcie wspomina o tym, że na kolejnych posiedzeniach RPP można się spodziewać dalszych podwyżek. Do jakiego poziomu? Trudno jest w ten chwili podać konkretne wartości. Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że w zeszłym tygodniu KNF wydał zalecenia Bankom, żeby te oszacowały zdolność kredytową klientów przy scenariuszu dodatkowego wzrostu stopy referencyjnej o kolejne 5%. Można, więc spodziewać się wzrostu nawet do poziomu 8,5%… Sporo.

Dłuższa perspektywa

Nieco bardziej optymistycznie kształtują się przewidywania analityków w dłuższej perspektywie czasowej. W najbliższych kilku latach sytuacja powinna się nieco unormować i można się spodziewać spadku stóp procentowych. Nie ma, co jednak liczyć, na to, że zejdą do tak niskiego poziomu jak w 2021 roku. Szacunkowo powinny się unormować na poziomie około 3,5% – 4,5%.

Jak sprawdzić o ile wzrośnie rata Twojego leasingu?

W związku z dynamiczną sytuacją na rynku przygotowałem dla moich czytelników dwa narzędzia w postaci kalkulatorów Excel, które pomogą Ci w oszacowaniu o ile może jeszcze wzrosnąć rata leasingowa oraz czy warto rozważyć zaciągnięcie leasingu opartego o stałą stopę procentową. W drugim narzędziu dodatkowo możesz również założyć Twój własny scenariusz wzrostu czy też spadku stóp. Jeśli jeszcze z nich nie skorzystałeś – to serdecznie cię do Tego zachęcam. Narzędzia są w 100% darmowe.

kalkulator jak zmieni się rata twojego leasingu - leasing bez tajemnic
Pobierz bezpłatnie
kalkulator stała czy zmienna stopa w leasingu - leasing bez tajemnic
Pobierz bezpłatnie

Co zrobić, jeśli wysokość raty niebezpiecznie rośnie?

Spadek dochodów, rosnące koszty stałe czy sytuacja za naszą wschodnią granicą mogą doprowadzić do podbramkowej sytuacji, w której to rata naszego zobowiązania leasingowego będzie zdecydowanie szybciej rosła niż nasze dochody. Taka sytuacja  z kolei może spowodować utratę płynności finansowej. W tym kontekście z kolei warto skupić się na tym, żeby nie doprowadzić do powstania na umowie poważnych zaległości, gdyż te mogą w ekstremalnym przypadku doprowadzić do wypowiedzenia umowy leasingowej i zabrania przedmiotu. 

Na szczęście jest kilka sposobów, które można wdrożyć chcąc wyjść z kryzysowej sytuacji. Podstawowa zasada, której powinieneś się trzymać brzmi: “nie pozostawaj biernym”. Działaj aktywnie, przewiduj i zapobiegaj. A jak to możesz zrobić opisuję poniżej. Moje metody radzenia sobie z trudną sytuacją można podzielić na dwie kategorie. Pierwsze 5 sposobów dotyczy rozwiązań, w których nie tracimy przedmiotu i nadal możemy użytkować. Ostatnie 3 z kolei polegają na tym, że ostatecznie pozbywamy się przedmiotu finansowania i nie możemy dłużej z niego korzystać. 

Sposób 1 – Elastyczne raty leasingowe

W niektórych firmach leasingowych można się również spotkać z dość ciekawym rozwiązaniem, na podstawie, którego to sam leasingobiorca będzie mógł sobie kształtować wysokość swoich miesięcznych rat. Jeśli, od co najmniej 12 miesięcy opłacasz w terminie raty leasingu możesz zmienić wysokość raty 6 razy w roku, a 3 razy w roku obniżyć ratę nawet do 1 zł (nie dotyczy rat występujących po sobie). Jest to niezwykle wygodne rozwiązanie, które możemy aktywować w podbramkowej sytuacji. Podobnie jak inne rozwiązania również ten sposób jest obarczony dodatkowymi opłatami. Tak czy siak może stanowić solidną pomoc.

Sposób 2 – Zawieszenie płatności

Firmy leasingowe mają przygotowane dla swoich klientów również rozwiązania na trudne czasy. Przedsiębiorcy mogli się z nimi spotkać podczas wybuchu pandemii. Leasingodawca może zawiesić na jakiś czas płatności rat leasingowych dokonując jednocześnie modyfikacji okresu finansowania – wydłużenie o zadany okres lub nie zmieniając okresu trwania umowy, zwiększając nieco wartość przyszłych rat.

Warto, więc sprawdzić u swojego leasingodawcy czy ten przewiduje taką możliwość i na jak długo będziesz mógł zawiesić płatność. Z reguły można przyjąć to okres kwartalny lub nawet półroczny. W zależności od firmy można zawiesić całą ratę lub tylko ratę kapitałową, co oznacza, że część odsetkową nadal przyjdzie nam płacić.  Jak nietrudno się domyślić większość finansujących za wprowadzenie takiej modyfikacji do umowy pobierze od nas dodatkowe opłaty.

Sposób 3 – Wydłużenie okresu finansowania

Wydłużenie umowy spowoduje, że rata Twojego zobowiązania się zmniejszy. W jakim stopniu będzie to uzależnione o okres, o jaki będziemy chcieli wydłużyć umowę.

Posłużmy się przykładem zobowiązania leasingowego na nowe auto o wartości 100 000 zł netto  zaciągniętego w marcu zeszłego roku. Opłata wstępna 10%, okres finansowania 36 miesięcy, wykup 1%. Leasingodawca opiera umowę o WIBOR 1M. W momencie zawarcia umowy WIBOR 1M wynosił 0,19%. Wysokość raty przy podpisaniu umowy wynosiła 2578,33 zł. Przy obecnej wartości WIBOR 1M –  rata wynosi 2716,26 zł, czyli o dokładnie 128,05 zł więcej. Jeśli wydłużyliśmy umowę o dodatkowy rok rata stopnieje do 2098,92 zł netto. Różnica zauważalna, bo rata została odchudzona o 500 zł. Oczywiście wydłużenie okresu wiąże się z tym, że całościowy koszt leasingu wzrośnie, ale jak to się mawia coś za coś.

Oczywiście każdorazowa zmiana warunków leasingu wymagać będzie zgody finansującego. To on podejmuje ostateczną decyzję czy zgodzić się na takową operację czy też nie. Firmy leasingowe z reguły godzą się na wydłużenie okresu, jeśli leasingobiorca nie ma na umowie zaległości oraz wydłużenie umowy będzie mieścić się w ramach obowiązujących procedur. Mam tu na myśli dwie kwestie:

  • łączny okres umowy leasingu
  • wiek przedmiotu leasingu

Warto przy tej okazji dokładnie przeczytać Ogólne Warunki Umowy Leasingu – tam powinny znaleźć się dokładne wytyczne związane z wydłużeniem czy skróceniem okresu finansowania.

Więcej o wydłużeniu umowy leasingowej przeczytasz tutaj.

Sposób 4 – Zwiększenie wartości wykupu

Innym sposobem na zredukowanie wysokości raty Twojego leasingu może być zwiększenie wartości wykupowej, o ile ta przy zawarciu umowy nie była ustalona na maksymalnym możliwym poziomie. Z matematycznego punktu widzenia im wyższy wykup tym niższa będzie rata. Rzecz jasna na końcu trwania umowy przyjdzie się nam zmierzyć z większym jednorazowym wydatkiem, ale pewnych kwestii nie da się przeskoczyć.

Podobnie jak wydłużenie okresu finansowania, zwiększenie wartości wykupowej może się odbyć za zgodą finansującego i to on będzie decydował czy na daną operację się zgodzi czy też nie. Jak nietrudno się domyślić finansujący dokładnie zweryfikuje czy nowa wartość wykupu pokryje przyszłą wartość przedmiotu. Analizą tą zajmuje się dział wycen. Jeśli wartość przedmiotu po okresie jego użytkowania będzie odbiegać od wartości wykupu leasingodawca zwyczajnie się na taką wartość nie zgodzi.

O ile zbije się tym sposobem ratę?

Posługując się wcześniejszym przykładem – rata przy 36 miesiącach i wykupie 1% wynosi obecnie 2716,26 zł a przy podwyższeniu RV do 10% już 2487,77 zł netto. Różnica jak widać jest spora.

Formalności są wręcz analogiczne jak w przypadku wydłużenia okresu finansowania i polegają na złożeniu odpowiedniego wniosku do leasingodawcy i uzyskaniu jego przychylności na takową zmianę. Oczywiście zmiana wartości wykupowej może i najprawdopodobniej wiązać się będzie z dodatkowymi opłatami. Jakimi? Warto zajrzeć do Tabeli Opłat i Prowizji lub Tabeli Opłat Dodatkowych. Nic nowego. 

I na koniec jeszcze słowo odnośnie nowych wytycznych, które zafundował nam rząd od początku 2022 roku. Zwiększenie wartości wykupowej może być dobrym pomysłem. Wysoka wartość wykupu będzie zbliżona do wartości rynkowej pojazdu. A to może nam zrekompensować dodatkowe koszty związane ze zbyciem auta po zakończeniu leasingu.

Więcej o tym czy wysoki wykup się opłaca przeczytasz tutaj.

Sposób 5 – Wydłużenie umowy i jednoczesne zwiększenie wartości wykupowej

Można też do zmian parametrów umowy podejść jeszcze bardziej radykalnie i dokonać od razu dwóch zmian. Wydłużyć okres i jednocześnie zwiększyć wykup. Pamiętajmy jednak, że im dłuższa umowa tym na niższe wartości wykupu możemy liczyć. Jeśli jednak to nam nie przeszkadza nic nie stoi na przeszkodzie, żeby takowe rozwiązanie wdrożyć w życie. Z pewnością odczujemy to znacząco na wysokości raty leasingowej. 

Sposób 6 – Cesja umowy leasingu

Innym sposobem na rozwiązanie sytuacji, w której przestaje Cię stać na spłatę leasingu jest dokonanie cesji umowy na inny podmiot. Cesja cieszy się coraz większą popularnością. Na najpopularniejszym motoryzacyjnym portalu ogłoszeniowym na chwilę powstawania tego artykułu było dostępnych prawie 1500 ofert przejęcia umów leasingu.

liczna ogłoszeń cesji leasingu otomoto

Cesja sama w sobie polega na przejęciu już istniejącej umowy leasingu przez podmiot trzeci. Podmiot ten wskazuje obecny leasingobiorca finansującemu. Finansujący po weryfikacji klienta umożliwia mu przejęcie umowy leasingu i samego przedmiotu finansowania.

Znalezienie firmy chcącej przejąć umowę leży po stronie klienta. Nie ma, co liczyć na pomoc w tym zakresie firmy leasingowej. Jeśli znajdziemy chętnego to powinniśmy złożyć formalny wniosek o przejęcie umowy do finansującego. Na podstawie przedstawionych dokumentów leasingodawca dokonuje weryfikacji owego podmiotu (za pomocą stosownych dokumentów) i wyraża zgodę na przejęcie umowy.

Co ważne umowa musi zostać przejęta na tych samych warunkach. Klient po dokonaniu cesji może jednak zwrócić się do finansującego o zmianę parametrów finansowania. Pod kątem podatkowym przejęta umowa będzie rozliczana analogicznie jak już istniejąca, a podatek VAT od umowy może zostać rozliczony na obowiązujących zasadach.

Warto pamiętać również o tym, że cesja może nieść za sobą dodatkowe opłaty. Zanim zaczniemy się zabierać za formalności lepiej zerknąć w ogólne warunki umowy oraz tabelę opłat i prowizji. Za rozpatrzenie wniosku o cesję w niektórych firmach leasingowych przyjdzie nam zapłacić kilkaset złotych. Z reguły opłaty te ponosi cedent.

Więcej o cesji przeczytasz tutaj.

Sposób 7 – Zwrot przedmiotu do leasingodawcy

Kolejnym sposobem na wyjście z patowej sytuacji może być zwrot pojazdu do leasingodawcy. Ale tu uwaga. Takie rozwiązanie nie zawsze uda się wdrożyć, (choć znajdą się już rozwiązania na rynku pozwalające na wykonanie takiej operacji w ramach tzw. gwarancji zwrotu pojazdu), a dwa – trzeba również przeliczyć czy takie rozwiązanie będzie dla Ciebie korzystne. 

Rozważając takie rozwiązanie należy wziąć pod uwagę następujące elementy: czy istnieje możliwość wcześniejszego zamknięcia umowy, minimalny okres trwania umowy (przedmiot musi się zamortyzować, żeby była możliwość jego wykupu za inną cenę niż wartość rynkowa), wartość salda pozostałego do spłaty, wartość rynkowa pojazdu, sposób rozliczenia pozostałych do spłaty rat oraz sposób i cena sprzedaży pojazdu przez leasingodawcę. Czynników jak widać jest sporo.

Dodatkowo nasze auto (bo raczej z innymi przedmiotami będzie ciężko) może zostać sprzedane poniżej ceny rynkowej. To z kolei może spowodować, że w ogólnych rozrachunku trzeba będzie do takiego interesu dopłacić.

Sposób 8 – Zwrot przedmiotu do leasingodawcy

Podnajem jest prostszą do wdrożenia opcją w porównaniu do cesji. Jeśli chcemy „pożyczyć” innemu podmiotowi przedmiot finansowania w użytkowanie to pierwszym krokiem, jaki powinniśmy wykonać to zwrócić się do finansującego o zgodę na takie rozwiązanie. Jeśli finansujący rozpatrzy nasz wniosek pozytywnie, wówczas możemy przekazać przedmiot do użytkowania, komu innemu w zamian za comiesięczne opłaty.

Warto jeszcze mieć na uwadze fakt, że podnajem wiąże się z reguły ze zmianą składki ubezpieczenia OC/AC (rozszerzenie jej o opcję rent a car). Niestety zmiana ta może być znacząca. Jeśli będziemy podnajmować za „plecami finansującego” i ten na to wpadnie, to konsekwencją takiego działania może być nawet wypowiedzenie umowy w trybie natychmiastowym. Zostaje jeszcze kwestia finansowa – niektóre firmy za wydanie zgody na podnajem auta innemu użytkownikowi mogą wymagać dodatkowych opłat.

Podsumowanie

Jak mawiają praktycy z każdej sytuacji są, co najmniej dwa wyjścia. Ja przedstawiłem Ci aż 8 sposobów na wyjście z trudnej sytuacji. Można skorzystać z rozwiązań, w których nadal będziemy korzystać z przedmiotu, jak i z takich, w których przekażemy lub oddamy przedmiot finansowania. Pamiętajmy, że każde z rozwiązań praktycznie będzie generowało za sobą dodatkowe koszty, które wynikają z OWU lub z Tabeli Opłat i prowizji umowy leasingowej. Coś za coś.