Wykup prywatny auta z leasingu i darowizna to od lat jeden z popularniejszych sposobów, by zoptymalizować podatki i szybciej pozbyć się samochodu bez dodatkowych kosztów. Jednak rząd uznał, że luka podatkowa zrobiła się zbyt szeroka i zaproponował zmiany, które odczują zarówno przedsiębiorcy, jak i ich rodziny. Co konkretnie się zmienia, kiedy nowe zasady mogą wejść w życie i jakie są inne pułapki od 2026 roku? Wyjaśniam krok po kroku.

Wykup prywatny auta z leasingu i darowizna – jakie są obecne zasady?

Schemat jak dotąd wyglądał prosto. Przedsiębiorca kończy leasing operacyjny i wykupuje samochód na cele prywatne. Faktury wykupowej nie wrzuca w koszty, nie odpisuje również od niej podatku VAT. W ten sposób auto wypada z firmy – nie jest już środkiem trwałym, a właściciel może nim dysponować jak prywatnym majątkiem.

Z podatkowego punktu widzenia do tej pory obowiązywały dwie kluczowe zasady:

  • jeśli właściciel sprzedawał auto przed upływem 6 lat od wykupu, sprzedaż była traktowana jak dochód z działalności gospodarczej – i podlegała PIT,

  • jeśli jednak przedsiębiorca zrobił darowiznę auta na rzecz członka najbliższej rodziny (np. żony czy męża), obdarowany mógł sprzedać samochód już po pół roku bez płacenia podatku dochodowego.

W praktyce wyglądało to tak: firma wykupywała auto z leasingu, właściciel przepisywał je na żonę, a po sześciu miesiącach żona mogła sprzedać je dalej – bez PIT. Szybko, tanio i legalnie.

Co zmienia nowy projekt ustawy?

Rząd postanowił ukrócić tę ścieżkę. W projekcie ustawy znalazł się zapis, że sprzedaż auta otrzymanego w darowiźnie nie będzie zwolniona z podatku dochodowego po pół roku, tylko dopiero po 3 latach od dnia darowizny. Tak dobrze czytasz – po 3 latach! Wydłuża się więc okres użytkowania auta aż sześciokrotnie!

Innymi słowy – darowizna wciąż będzie zwolniona z podatku od spadków i darowizn (w ramach tzw. zerowej grupy podatkowej – najbliższej rodziny), ale sprzedaż auta przez obdarowanego będzie mogła być dokonana bez PIT dopiero po upływie 36 miesięcy. To rewolucyjna zmiana, która całkowicie odwraca dotychczasowe kalkulacje.

Czy projekt ustawy na pewno wejdzie w życie?

Warto podkreślić, że mówimy póki co o projekcie ustawy, który dopiero trafił do dalszych prac legislacyjnych (dane aktualne na czas pisania tego artykułu czyli będąc bardziej szczegółowym na dzień 17.09.2025 roku).  Może się okazać, że zmiany zostaną złagodzone, odroczone albo wręcz w ogóle nie wejdą w życie. Bywało już w historii, że propozycje dotyczące leasingu czy amortyzacji aut kończyły się na etapie konsultacji społecznych.

Ale może być też odwrotnie – rząd szybko przepchnie ustawę i od 2026 roku każdy wykup i darowizna będą już objęte nowymi zasadami. Dlatego śledzenie procesu legislacyjnego jest dziś kluczowe.

Dlaczego rząd wprowadza zmiany w wykupie prywatnym auta z leasingu i darowiźnie?

Ministerstwo Finansów otwarcie przyznaje, że chodzi o uszczelnienie systemu podatkowego. Skala darowizn aut z leasingu była tak duża, że fiskus uznał to za formę masowej optymalizacji.

Argumentacja jest prosta:

  • przedsiębiorcy, którzy sprzedają auta po leasingu „na firmę”, płacą PIT,
  • przedsiębiorcy, którzy robią darowiznę i sprzedają przez rodzinę, podatku unikają.

Rząd twierdzi, że skoro efekt ekonomiczny jest taki sam – czyli zbycie samochodu – to opodatkowanie również powinno być podobne. Innymi słowy, chodzi o „równe traktowanie podatników”.

Jakie będą praktyczne skutki?

Dla przedsiębiorców i ich rodzin skutki są bardzo konkretne:

  1. Trzeba będzie czekać 3 lata na sprzedaż auta bez PIT – co oznacza, że samochód pozostanie w rodzinie znacznie dłużej niż dotychczas.
  2. Koniec szybkiego obrotu autami po leasingu – popularne „pół roku i sprzedaję” przechodzi do historii.
  3. Mniej elastyczności w planowaniu – przedsiębiorca nie będzie mógł szybko spieniężyć auta, jeśli przekaże je rodzinie.

To oznacza, że darowizna straci dużą część swojego sensu jako narzędzie podatkowe…

Wykup prywatny auta z leasingu i darowizna – analiza na przykładzie

Załóżmy, że w 2025 roku kończy się leasing i przedsiębiorca wykupuje auto o wartości katalogowej 120 tys. zł na cele prywatne.

Wariant stary (dotychczasowy)

  • darowizna dla żony w 2025 roku,
  • sprzedaż auta w połowie 2026 roku,
  • brak PIT do zapłaty.

Wariant nowy (po zmianach)

  • darowizna dla żony w 2026 roku,
  • sprzedaż auta w 2026, 2027 czy nawet w 2028 roku – sprzedaż będzie opodatkowana PIT,
  • dopiero sprzedaż w 2029 roku (po 3 latach) będzie zwolniona z PIT.

Inne zmiany w 2026 roku – emisja CO₂!

Na tym jednak nie koniec. Od 2026 roku wejdą również w życie przepisy ograniczające możliwość pełnej amortyzacji, korzystnego leasingu oraz najmu długoterminowego dla aut o wysokiej emisji CO₂.

Co to oznacza w praktyce?

  • Samochody spalinowe o wysokiej emisji będą mniej korzystne podatkowo – część kosztów nie będzie mogła być zaliczona do kosztów uzyskania przychodu.
  • Preferencje podatkowe będą kierowane głównie w stronę aut elektrycznych (limit 225 000 zł) i niskoemisyjnych do 50g CO2/km (limit 150 000 zł).
  • Przedsiębiorcy, którzy planują leasing auta spalinowego, mogą się zdziwić, jak bardzo zmieni się wysokość rat i możliwość ich odliczenia – tylko 100 000 zł.

W praktyce więc rok 2026 przyniesie podwójny cios:

  • ograniczenia w darowiźnie aut po leasingu,
  • ograniczenia w kosztach podatkowych dla aut spalinowych.

Co zatem zrobić w praktyce (jeśli zmiany wejdą w życie)?

Jeśli jesteś przedsiębiorcą i kończysz leasing, masz kilka opcji:

  • Wykup prywatny i trzymanie auta – wciąż możliwe, ale musisz się liczyć z tym, że szybka darowizna nie da Ci przewagi podatkowej.
  • Wykup na firmę i dalsze użytkowanie – auto zostaje w majątku firmy, a ewentualna sprzedaż będzie traktowana jak przychód firmowy.
  • Rozważenie najmu długoterminowego – coraz częściej wynajem zastępuje leasing, bo nie generuje problemów podatkowych na końcu umowy.
  • Sprzedaż auta bez darowizny – możesz sprzedać od razu, ale wtedy trzeba zapłacić PIT, jeśli sprzedaż nastąpi przed upływem 6 lat od wykupu prywatnego.

W każdym przypadku kluczowe jest policzenie, co Ci się bardziej opłaca.

Czy wykup prywatny nadal będzie miał sens?

To zależy od Twojej sytuacji. Jeśli planujesz auto zostawić w rodzinie na dłużej – np. trzy lata czy więcej – to przepisy w praktyce niewiele zmieniają. Ale jeśli Twoją intencją było szybkie zbycie pojazdu przez darowiznę, to ta ścieżka praktycznie zniknie.

Trzeba też pamiętać, że zmiany mają wejść w życie od 1 stycznia 2026 roku. To oznacza, że umowy kończące się w 2025 roku będą jeszcze mogły skorzystać z dotychczasowych zasad. Ale już przy późniejszych wykupach nie będzie tak łatwo.

Podsumowanie

Najważniejsza zmiana dotyczy czasu zwolnienia z PIT przy sprzedaży auta po darowiźnie. Zamiast pół roku trzeba będzie czekać aż 3 lata. To ogromna różnica, która mocno ograniczy dotychczasowe „kombinacje leasingowe”.

Darowizna w rodzinie nadal będzie możliwa i zwolniona z podatku od darowizn, ale szybka sprzedaż auta przez obdarowanego stanie się znacznie mniej opłacalna.

Warto też pamiętać, że to na razie tylko projekt ustawy. Może zostać zmieniony, opóźniony lub w ogóle nie wejść w życie. Ale jeśli przepisy przejdą, to razem z innymi zmianami w leasingu i amortyzacji od 2026 roku (w tym limitami związanymi z emisją CO₂) mocno przetasują rynek.